Mép cánh phía khóa thấp dần so với khung là dấu hiệu dễ nhận thấy của xệ cánh. Sai lệch này làm đường tiếp xúc với gioăng cửa phòng sạch dịch chuyển, tạo vùng nén thiếu hoặc quá mức. Bản lề phải vừa chịu tải, vừa giữ đúng trục quay và vị trí cánh qua nhiều chu kỳ đóng mở.
Tải trọng và mô-men tác động lên bản lề
Bản lề truyền trọng lượng cánh vào khung, đồng thời xác lập trục quay. Trọng tâm cánh nằm cách trục bản lề tạo mô-men gây xệ, nhất là với cánh rộng hoặc nặng.
Khả năng chịu tải phụ thuộc số lượng, vị trí, kết cấu bản lề và độ chắc của vùng gia cường bắt vít. Cánh có ô kính lớn hoặc tần suất sử dụng cao phải được xét theo cấu hình thực tế. Tăng số bản lề không tự khắc phục tình trạng cánh có lõi, vỏ hoặc liên kết thiếu độ cứng.
Phân biệt độ võng với hiện tượng xệ cánh
Độ võng cánh là biến dạng của chính kết cấu cánh dưới tải trọng, trong khi xệ cánh còn có thể do bản lề mòn, lỏng vít hoặc liên kết khung dịch chuyển. Cả hai đều làm thay đổi khe hở và vị trí khóa.
Dấu hiệu gồm khe cánh – khung không đều, cọ ngưỡng hoặc lưỡi khóa lệch. Nếu khung vặn xoắn hoặc cánh cong, chỉ nâng chỉnh bản lề có thể chuyển điểm cọ từ vị trí này sang vị trí khác. Cần kiểm tra hình học trước khi sửa chữa.
Trục quay quyết định độ nén gioăng
Gioăng viền được cố định trên cánh hoặc khung, tùy thiết kế. Khi trục quay lệch, bề mặt cánh tiếp xúc gioăng ở vị trí khác, làm độ nén thay đổi theo chu vi dù gioăng vẫn nằm nguyên trong rãnh.
Tại cạnh bản lề, cánh có thể ép quá sâu hoặc chèn vào gioăng. Ở cạnh khóa và góc cánh, lực ép có thể thiếu, hình thành đường rò.
Khe hoạt động, vị trí gờ chặn và độ ăn khớp khóa phải được kiểm tra đồng thời, thay vì chỉ điều chỉnh một bản lề.
Bản lề nâng hạ và bản lề chịu tải
Một số cửa panel phòng sạch sử dụng bản lề nâng hạ: cánh nâng lên khi mở và hạ xuống khi đóng, giúp gioăng đáy tiếp xúc sàn mà giảm ma sát trong hành trình. Đây là chuyển động theo thiết kế, khác với xệ cánh do hư hỏng.
Cửa thép phòng sạch thường sử dụng bản lề chịu tải chuyên dụng, không dựa vào cơ cấu nâng hạ tương tự. Khe chân có thể được xử lý bằng Automatic Drop Seal theo cấu hình.
Lựa chọn bản lề dựa vào khối lượng, kết cấu cánh và phương án làm kín đáy.
Căn chỉnh từ khung đến vị trí gioăng
Khi lắp đặt, các tâm trục bản lề phải thẳng hàng; khung được kiểm tra độ thẳng đứng và vuông góc. Vít liên kết phải bám chắc vào vùng gia cường chịu lực của cánh và khung.
Sau khi treo cánh, đo khe quanh chu vi, thử góc mở, khóa và tay co. Nếu bản lề có chức năng hiệu chỉnh, thao tác theo giới hạn cấu tạo.
Tăng lực tay co hoặc ép lệch bản lề không thể sửa một liên kết đã lỏng hay cánh biến dạng.
Nghiệm thu và theo dõi sau sử dụng
Kiểm tra cửa ở cả trạng thái mở, chuyển động và đóng kín: không có độ rơ bất thường, không cọ sàn ngoài chuyển động thiết kế, khóa ăn khớp và gioăng tiếp xúc liên tục.
Bảo trì theo dõi độ rơ trục, vít lỏng, khe cánh thay đổi và gioăng mòn. Nếu dự án yêu cầu, thử rò khí tại chênh áp xác định để đánh giá bộ cửa sau căn chỉnh.
Sự ổn định vị trí cánh là điều kiện duy trì đường kín lâu dài.

Câu hỏi thường gặp (FAQs)
1. Bản lề xệ có gây rò khí cửa phòng sạch?
Có thể, vì vị trí cánh thay đổi làm lực ép gioăng thiếu đồng đều.
2. Cánh võng và cánh xệ có giống nhau?
Không hoàn toàn. Võng liên quan biến dạng cánh; xệ còn có thể do bản lề hoặc liên kết.
3. Bản lề nâng hạ có phải dấu hiệu cửa xệ?
Không. Nâng hạ là chuyển động theo cấu tạo của bản lề.
4. Chỉnh tay co có khắc phục cánh xệ?
Không. Phải xử lý nguyên nhân ở bản lề, khung hoặc cánh.
5. Khi nào cần thay bản lề?
Khi bản lề mòn, rơ hoặc không giữ ổn định vị trí cánh.